Lộ trình đưa Khánh Hòa lên thành phố trực thuộc Trung ương: "Mũi giáp công" từ 7 xã trọng điểm

Khánh Hòa lên thành phố trực thuộc Trung ương là mục tiêu chiến lược hàng đầu, đòi hỏi sự bứt phá về hạ tầng và quản trị đô thị thông qua việc nâng cấp 7 xã trọng điểm.

Việc chuyển đổi đơn vị hành chính không đơn thuần là thay đổi tên gọi, mà là một cuộc cải cách toàn diện về bộ khung quản lý. Theo kết luận mới nhất từ cuộc họp rà soát tiêu chuẩn đô thị ngày 24-4-2026, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng đã xác lập những cột mốc thời gian khắt khe, yêu cầu toàn hệ thống chính trị vận hành nhịp nhàng để đưa các đơn vị cấp xã “về đích” đúng hạn.

Chiến lược “mũi giáp công”: Chuyển đổi 7 xã thành phường

Để hiện thực hóa khát vọng đô thị hóa, tỉnh Khánh Hòa tập trung nguồn lực vào 7 địa phương chiến lược: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền, Cam Lâm, Vạn Ninh và Ninh Phước. Đây là những khu vực sở hữu nội lực kinh tế mạnh và vị trí địa chính trị quan trọng, đóng vai trò là các “vệ tinh” hỗ trợ cho trung tâm thành phố.

Nhóm “về đích sớm”: Hoàn thiện pháp lý cấp tốc

Đối với các xã Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc và Diên Điền, thách thức hiện tại không còn nằm ở việc xây dựng tiêu chí vì cả 4 địa phương này đều đã đạt ⁹⁄₉ tiêu chuẩn quy định. Nhiệm vụ trọng tâm lúc này là tối ưu hóa thủ tục pháp lý. Sở Nội vụ được giao vai trò đầu mối để hoàn tất Đề án chuyển đổi thành phường trước ngày 10-6-2026 dưới sự giám sát trực tiếp của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà.

Nhóm “tăng tốc”: Tháo gỡ nút thắt dân số và lao động

Ngược lại, lộ trình tại Cam Lâm, Vạn Ninh và Ninh Phước phức tạp hơn do vướng mắc về quy mô dân số và tỷ lệ lao động phi nông nghiệp. Cụ thể:

• Xã Cam Lâm: Đạt ⁸⁄₉ tiêu chuẩn, hiện chỉ thiếu tiêu chí quy mô dân số. UBND tỉnh yêu cầu rà soát, bổ sung số liệu và phối hợp với Sở Xây dựng để trình duyệt hồ sơ đô thị loại III trước 30-7-2026.
• Xã Vạn Ninh: Đạt ⁷⁄₉ tiêu chuẩn, đang chạy đua hoàn thiện báo cáo lao động phi nông nghiệp để kịp tiến độ tháng 8-2026.

Ninh Phước: Phát triển đô thị gắn liền với bảo tồn bản sắc

Riêng với xã Ninh Phước (hiện đạt ⁶⁄₉ tiêu chuẩn), định hướng phát triển được yêu cầu phải mang tính đặc thù. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh việc xây dựng đô thị không được “xóa sổ” bản sắc địa phương. Ninh Phước phải trở thành trung tâm kết nối giữa hiện đại và truyền thống, nơi làng gốm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm và nông nghiệp công nghệ cao trở thành động lực tăng trưởng chính.

Cơ chế vận hành “6 rõ” và sự phối hợp liên ngành

Để tránh tình trạng trì trệ hoặc chồng chéo, tỉnh Khánh Hòa áp dụng tinh thần “6 rõ” (Rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ hiệu quả) trong thực thi. Đây là cách tiếp cận quản trị hiện đại, biến các mục tiêu chính trị thành các KPI cụ thể cho từng sở, ngành:

• Sở Nội vụ: Cử cán bộ “cắm chốt” tại địa phương để hướng dẫn lập đề án ngay từ bước dự thảo, đồng thời học tập mô hình từ các thành phố trực thuộc Trung ương khác.
• Sở Xây dựng: Hỗ trợ kỹ thuật lập hồ sơ đô thị loại III cho Cam Lâm và Vạn Ninh.
• Sở Tài chính: Tái cấu trúc ngân sách, giảm chi thường xuyên để tập trung vốn cho các dự án du lịch, công nghiệp mũi nhọn, đảm bảo tiêu chí phát triển kinh tế - xã hội.
• Ngành Thống kê: Đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của số liệu dân số và lao động - cơ sở pháp lý quan trọng nhất để xét duyệt nâng cấp.

Tầm nhìn chiến lược: Đòn bẩy từ cơ chế đặc thù

Việc nâng cấp 7 xã lên phường không chỉ là câu chuyện thay đổi địa giới hành chính, mà là bước đi chiến lược để Khánh Hòa tiếp cận các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh sẽ có quyền tự chủ cao hơn về ngân sách, thu hút vốn đầu tư FDI và áp dụng các chính sách ưu đãi đặc biệt cho hạ tầng giao thông, du lịch.

Với tinh thần bám sát tiến độ từng ngày, không đùn đẩy, Khánh Hòa đang thể hiện quyết tâm chính trị cao độ để tạo ra một bước nhảy vọt về vị thế trong bản đồ kinh tế Việt Nam.

Theo góc nhìn chuyên gia, việc kết hợp giữa phát triển đô thị hóa nhanh và bảo tồn văn hóa tại Ninh Phước chính là chìa khóa để Khánh Hòa không chỉ phát triển về quy mô mà còn bền vững về giá trị. Liệu mô hình “6 rõ” có giúp Khánh Hòa cán đích sớm hơn dự kiến?

Bạn đánh giá thế nào về tiềm năng bất động sản và kinh tế của Khánh Hòa khi chính thức lên thành phố trực thuộc Trung ương? Hãy chia sẻ ý kiến cùng chúng tôi ở phần bình luận!