Sân bay Long Thành: ACV đề xuất rà soát tổng thể quy hoạch đường sắt

Quy hoạch đường sắt sân bay Long Thành hiện đang là tâm điểm chú ý khi ACV kiến nghị rà soát tổng thể để đảm bảo tính đồng bộ, tránh xung đột không gian và tối ưu vận hành.

Việc kết nối giao thông đa phương thức, đặc biệt là đường sắt, đóng vai trò sống còn đối với sự thành công của một siêu sân bay như Long Thành. Tuy nhiên, thực tế triển khai hiện nay cho thấy sự thiếu thống nhất trong việc điều phối giữa các chủ đầu tư và cơ quan quản lý, dẫn đến những rủi ro tiềm ẩn về mặt kỹ thuật và vận hành.

Ba “mạch máu” đường sắt chiến lược tại Sân bay Long Thành

Theo đề xuất và các văn bản phối hợp, có 3 tuyến đường sắt trọng điểm dự kiến sẽ cùng hội tụ và vận hành trong phạm vi Sân bay Long Thành:

• Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Trục xương sống giao thông quốc gia, kết nối các trung tâm kinh tế lớn.
• Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành: Kết nối trực tiếp trung tâm tài chính mới của TP.HCM với sân bay, do Công ty CP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh đề xuất phương án.
• Tuyến Metro kéo dài (Bến Thành - Suối Tiên): Mở rộng từ trung tâm TP.HCM qua Trung tâm hành chính thành phố đến thẳng sân bay, nhằm tối ưu hóa vận tải hành khách đô thị.

Điểm đáng lưu ý về mặt kỹ thuật là cả 3 tuyến này dự kiến sẽ chạy dọc theo dải đất trống rộng 40m nằm giữa đường trục chính của sân bay. Đây là khu vực “vàng” về không gian, đòi hỏi sự tính toán chi tiết đến từng mét vuông để bố trí nhà ga và đường ray mà không gây chồng chéo.

“Điểm nghẽn” trong quy hoạch và rủi ro vận hành

Mặc dù đã có những bước phối hợp bước đầu với Bộ Xây dựng và các đơn vị hạ tầng như Donacoop, nhưng ACV chỉ ra một lỗ hổng lớn: Sự thiếu đồng bộ.

Trong khi tuyến tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành đã có những thỏa thuận cơ bản về vị trí đặt ga, thì tuyến Metro kéo dài Bến Thành - Suối Tiên vẫn đang trong tình trạng “trống” thông tin về quy hoạch chi tiết và phương án tuyến trong phạm vi sân bay.

Việc mỗi dự án được đề xuất rời rạc khiến ACV không có cơ sở dữ liệu tổng thể để phản hồi hoặc phê duyệt ý kiến cho các chủ đầu tư. Nếu không có một bản quy hoạch tích hợp, rủi ro về việc quá tải không gian xây dựng, xung đột kỹ thuật trong quá trình thi công và gây khó khăn cho hành khách khi chuyển tiếp giữa các loại hình đường sắt là rất cao.

Kiến nghị từ ACV: Ưu tiên tư duy hệ thống thay vì mảnh ghép

Để giải quyết triệt để vấn đề, ACV đã kiến nghị Bộ Xây dựng chủ trì rà soát lại toàn bộ quy hoạch tổng thể. Thay vì xem xét từng dự án riêng lẻ, cơ quan quản lý cần một cái nhìn hệ thống để:

1. Tối ưu hóa không gian: Sắp xếp vị trí các nhà ga sao cho hành khách di chuyển ngắn nhất và thuận tiện nhất.
2. Tránh xung đột thi công: Đảm bảo các tuyến đường sắt không “dẫm chân” lên nhau hoặc gây ảnh hưởng đến các hạng mục hạ tầng hàng không hiện hữu.
3. Đồng bộ vận hành: Xây dựng phương án kết nối liền mạch, biến sân bay thành một Aerotropolis (thành phố sân bay) đúng nghĩa.

ACV cũng đề nghị UBND TP.HCM và UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo các chủ đầu tư đường sắt phải chủ động ngồi lại với nhau, thay vì chỉ làm việc đơn phương với đơn vị quản lý sân bay.

Góc nhìn chuyên gia: Bài học về kết nối đa phương thức

Nhìn từ kinh nghiệm của các sân bay lớn như Changi (Singapore) hay Incheon (Hàn Quốc), sự thành công không chỉ nằm ở quy mô nhà ga mà ở khả năng “seamless connection” (kết nối không vết nối). Việc ACV yêu cầu rà soát tổng thể lúc này là một bước đi đúng đắn và kịp thời. Nếu để đến khi các tuyến đường sắt hình thành mới điều chỉnh, chi phí cơ hội và chi phí sửa chữa sẽ cực kỳ đắt đỏ.

Liệu sự phối hợp giữa ba địa phương và các bộ ngành có đủ nhanh để kịp tiến độ vận hành của Sân bay Long Thành? Đây sẽ là câu hỏi lớn cho các nhà quản lý trong thời gian tới.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng kết nối giao thông tại Sân bay Long Thành? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Có bao nhiêu tuyến đường sắt dự kiến kết nối với Sân bay Long Thành?Có 3 tuyến chính: Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và Tuyến Metro kéo dài Bến Thành - Suối Tiên.

Tại sao ACV lại kiến nghị rà soát lại quy hoạch tổng thể?Vì hiện nay chưa có sự thống nhất về vị trí tuyến và phương án xây dựng giữa các dự án, dễ dẫn đến xung đột không gian và rủi ro trong quá trình khai thác.

Vị trí dự kiến của các tuyến đường sắt tại sân bay nằm ở đâu?Các tuyến đường sắt dự kiến được đầu tư dọc theo phạm vi đất trống rộng 40m nằm giữa đường trục chính của Sân bay Long Thành.

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu tuyến đường sắt dự kiến kết nối với Sân bay Long Thành?

Có 3 tuyến chính: Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và Tuyến Metro kéo dài Bến Thành - Suối Tiên.

Tại sao ACV lại kiến nghị rà soát lại quy hoạch tổng thể?

Vì hiện nay chưa có sự thống nhất về vị trí tuyến và phương án xây dựng giữa các dự án, dễ dẫn đến xung đột không gian và rủi ro trong quá trình khai thác.

Vị trí dự kiến của các tuyến đường sắt tại sân bay nằm ở đâu?

Các tuyến đường sắt dự kiến được đầu tư dọc theo phạm vi đất trống rộng 40m nằm giữa đường trục chính của Sân bay Long Thành.