TP.HCM: Đại dự án hạ tầng - Đòn bẩy tăng trưởng và sức hút đầu tư tư nhân

TP.HCM đang đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng với các đại dự án, mở ra cơ hội lớn thu hút đầu tư tư nhân và tạo động lực tăng trưởng kinh tế vùng.

Thực hiện theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, TP.HCM, với vị thế của một “siêu” đô thị sau sáp nhập, đã chủ động triển khai chiến lược hiện đại hóa hạ tầng một cách toàn diện. Từ việc phát triển các tuyến đường bộ huyết mạch đến xây dựng mạng lưới metro liên tỉnh, Thành phố đang tích cực mời gọi sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân lớn, biến các đại dự án kết nối vùng thành động lực tăng trưởng kinh tế mới.

Tư duy mới trong triển khai dự án hạ tầng

Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Để đạt được mục tiêu này, đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư công trung hạn, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đặt ra yêu cầu cao về tính hiệu quả của các dự án hạ tầng trong việc kết nối và khả năng dẫn dắt nguồn lực tư nhân.

Theo thông tin từ Sở Tài chính TP.HCM, Thành phố đang quyết liệt đẩy nhanh thủ tục để trình UBND Thành phố phê duyệt hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn do các doanh nghiệp tư nhân đề xuất. Một trong những dự án nổi bật là Dự án Đầu tư xây dựng đường trên cao dọc Vành đai 2 phía Nam theo phương thức đối tác công tư (PPP, hợp đồng BT), do Liên danh Tập đoàn Đèo Cả - Trí Tín đề xuất. Dự án này dự kiến xây dựng cầu cạn 6 làn xe dọc theo dải phân cách đường Nguyễn Văn Linh hiện hữu, với tổng chiều dài khoảng 17,8 km và thời gian đầu tư từ 2026 - 2029. Tuyến đường này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối khu vực phía Tây và phía Đông TP.HCM.

Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, nhận định việc nâng cấp đường Nguyễn Văn Linh là vô cùng cần thiết do hiện trạng tồn tại nhiều giao cắt cùng mức, làm giảm hiệu quả khai thác. Bên cạnh đó, TP.HCM còn đang nghiên cứu đầu tư xây dựng Trung tâm chính trị hành chính tại Thủ Thiêm, nâng cấp đường Nguyễn Tất Thành, và quy hoạch cảng Nhà Rồng - Khánh Hội, mũi Đèn Đỏ thành bến tàu khách quốc tế. Mạng lưới giao thông kết nối với đường Nguyễn Văn Linh cũng đang được bổ sung nhiều dự án quan trọng, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030, bao gồm:

• Dự án nút giao Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ (giai đoạn 1 đã khai thác năm 2025, giai đoạn hoàn chỉnh dự kiến đầu tư từ 2026 - 2028).
• Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 (dự kiến hoàn thành năm 2029).
• Dự án đường trục Bắc Nam (dự kiến hoàn thành năm 2029).
• Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành (dự kiến hoàn thành năm 2026).
• Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 50 (dự kiến hoàn thành năm 2026).
• Dự án cầu Thủ Thiêm 4 (dự kiến hoàn thành năm 2028).
• Dự án cầu đường Bình Tiên (dự kiến hoàn thành năm 2028).
• Dự án cầu đường Nguyễn Khoái (đã khởi công, dự kiến hoàn thành năm 2028).
• Dự án cầu Cần Giờ (dự kiến hoàn thành năm 2029).
• Dự án Vành đai 2 (dự kiến hoàn thành năm 2029).

Một dự án kết nối hạ tầng trọng điểm khác thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư tư nhân là Đường cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế (CHKQT) Long Thành, với sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 51.000 tỷ đồng. Do tính cấp bách của việc kết nối với CHKQT Long Thành, dự án này sẽ được thực hiện theo thủ tục rút gọn, hứa hẹn trở thành động lực chiến lược cho sự phát triển của khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.

Các dự án quốc gia quan trọng có tính kết nối vùng như cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (hoàn thành năm 2026), cao tốc Bến Lức - Long Thành (hoàn thành năm 2026), và Vành đai 4 - TP.HCM (hoàn thành năm 2028) cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Việc đầu tư tuyến cao tốc đô thị Hồ Tràm - CHKQT Long Thành được xem là cần thiết và cấp bách để kết nối đồng bộ các dự án trọng điểm này, đảm bảo khai thác hiệu quả CHKQT Long Thành.

Hệ thống Metro song hành với đường bộ

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường nhấn mạnh, sau sáp nhập, TP.HCM đã trở thành một siêu đô thị. Việc đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ là vô cùng bức thiết và đã được xác định rõ trong Chương trình hành động của Thành ủy. Song song đó, Thành phố sẽ đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các dự án metro.

Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM cho biết, đã có gần 10 nhà đầu tư bày tỏ sự quan tâm và đề xuất các dự án kết nối trung tâm Thành phố với Đồng Nai, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Các tuyến metro phát triển theo mô hình TOD (Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) đang được các liên danh nhà đầu tư uy tín nghiên cứu và đệ trình.

Cụ thể, Liên danh Becamex - Thaco đang tập trung nghiên cứu để hoàn thành thủ tục pháp lý trong năm 2026, nhằm khởi công Dự án Metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và Dự án Metro số 2 đoạn Thủ Dầu Một - TP.HCM vào quý I/2027. Hai tuyến metro này có tiềm năng lớn, đóng vai trò kết nối trung tâm TP.HCM với Bình Dương, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị toàn vùng.

• Tuyến metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên: Dài khoảng 32,4 km, dự kiến có 19 ga trên cao và 1 depot. Tổng mức đầu tư ước tính khoảng 64.370 tỷ đồng (chưa bao gồm lãi vay).
• Tuyến metro Thủ Dầu Một - TP.HCM: Dài 24,2 km, với 14 ga trên cao. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 59.968 tỷ đồng (chưa bao gồm lãi vay).

Liên danh Becamex - Thaco kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương giao nghiên cứu hai dự án này bằng nguồn vốn doanh nghiệp và đề xuất phương án đầu tư trong vòng 3 tháng kể từ khi được chấp thuận. Ông Bùi Xuân Cường khẳng định Thành phố sẽ tập trung mọi nguồn lực để triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, đồng hành cùng doanh nghiệp để phát huy tối đa nguồn vốn ngân sách, dẫn dắt nguồn lực tư nhân, tạo động lực tăng trưởng kinh tế dài hạn.