Sri Lanka: Sự Trỗi Dậy Của 'Viên Ngọc Ấn Độ Dương' Sau Khủng Hoảng

Sri Lanka đang tận dụng vị trí chiến lược tại Ấn Độ Dương để thực hiện cuộc cải cách kinh tế sâu rộng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững và thu hút đầu tư quốc tế mạnh mẽ.

Không chỉ là một điểm đến du lịch thơ mộng, quốc đảo này đang khẳng định lại vị thế của một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua những bước chuyển mình quyết liệt về cả hạ tầng lẫn tư duy quản trị.

Vị thế địa chính trị: “Yết hầu” của thương mại toàn cầu

Với dân số khoảng 22 triệu người, Sri Lanka sở hữu một lợi thế mà không quốc gia nào trong khu vực có được: nằm gần như chính giữa điểm nối Đông - Tây. Đây là khu vực tiếp giáp với đường biển huyết mạch nối liền eo biển Malacca và kênh đào Suez.

Thực tế, hơn ²⁄₃ lượng dầu mỏ và một nửa số tàu container toàn cầu di chuyển qua tuyến đường này. Việc sở hữu các cảng biển chiến lược như Colombo và Hambantota biến Sri Lanka thành một trung tâm logistics tự nhiên, kết nối các luồng giao thương từ vịnh Ba Tư, Đông Phi đến Đông Nam Á. Theo phân tích từ Ngân hàng Thế giới, sự kết hợp giữa vị trí đắc địa và nguồn tài nguyên đa dạng chính là nền tảng để quốc gia này bứt phá trong lĩnh vực dịch vụ tài chính và vận tải.

Sự kiên cường của nền kinh tế: Từ khủng hoảng đến phục hồi kỷ lục

Nhìn lại giai đoạn 2022, Sri Lanka từng đối mặt với những cú sốc nặng nề từ đại dịch Covid-19 và bất ổn kinh tế. Tuy nhiên, khả năng phục hồi của quốc đảo này khiến nhiều chuyên gia kinh tế ngạc nhiên. Trong thông điệp đầu năm 2026, Tổng thống Anura Kumara Dissanayake đã khẳng định sự tái thiết mạnh mẽ sau những biến cố và thiên tai.

Những con số biết nói đã minh chứng cho sự hồi sinh này:

• Thu ngân sách: Năm 2025 ghi nhận mức thu cao nhất kể từ năm 2007.
• Xuất khẩu: Kim ngạch hàng hóa và dịch vụ chạm mốc gần 17 tỷ USD.
• Thu hút FDI: Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài năm 2025 tăng vọt 72%, đạt mức kỷ lục 1,06 tỷ USD, lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 tỷ USD.

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định rằng sự bền bỉ này đến từ việc kiểm soát lạm phát hiệu quả và cải thiện điều kiện tài chính vĩ mô, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư quốc tế quay trở lại.

Du lịch - “Cỗ máy” tạo ngoại tệ chiến lược

Với thế mạnh về những bãi biển cát trắng, các ngôi đền cổ kính và thương hiệu trà Ceylon danh tiếng, du lịch là nguồn thu ngoại tệ lớn thứ hai của Sri Lanka. Năm 2025, ngành này đã đóng góp 3,2 tỷ USD cho nền kinh tế.

Để tiếp đà tăng trưởng, chính phủ đặt mục tiêu đón 3 triệu lượt khách trong năm tới, dựa trên nền tảng 2,36 triệu lượt khách của năm trước. Bộ trưởng Ngoại giao và Du lịch Vijitha Herath nhấn mạnh rằng doanh thu du lịch sẽ là điểm tựa quan trọng trong giai đoạn then chốt này. Đồng thời, quốc gia này kỳ vọng thu hút thêm 500 triệu USD đầu tư vào hạ tầng du lịch trong năm 2026 để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tham vọng Xanh và bước tiến Công nghệ số

Một điểm sáng đáng chú ý là lộ trình GREAT 2025–2030, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050. Sri Lanka không còn phụ thuộc vào năng lượng truyền thống mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang năng lượng tái tạo:

• Điện gió: Triển khai các dự án quy mô lớn tại Mannar và Puttalam.
• Điện mặt trời: Công viên Siyambalanduwa dự kiến vận hành năm 2026, cùng hệ thống điện mặt trời áp mái đã vượt mốc 1.350 MW.
• Kế hoạch tương lai: Bổ sung 2.600 MW công suất tái tạo mới để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Song song với đó, Sri Lanka đang xây dựng một hệ sinh thái kinh tế số năng động. Với tỷ lệ phủ sóng Internet và di động thuộc nhóm cao tại Nam Á, quốc gia này đã thành công trong việc số hóa dịch vụ công và thúc đẩy thanh toán điện tử. Việc tích hợp sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu thông qua xuất khẩu dịch vụ IT đang biến Sri Lanka thành một “hub” công nghệ tiềm năng của khu vực.

Góc nhìn chuyên gia: Bài học về sự thích nghi

Sự chuyển mình của Sri Lanka không đơn thuần là sự phục hồi về con số, mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện. Từ một nền kinh tế dễ tổn thương, họ đã biết tận dụng tối đa lợi thế địa chính trị để đa dạng hóa nguồn thu, từ logistics, du lịch đến năng lượng xanh và công nghệ.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là duy trì sự ổn định chính trị và quản lý nợ công bền vững để không lặp lại những sai lầm trong quá khứ. Liệu mô hình phát triển dựa trên “vị trí chiến lược” có đủ để Sri Lanka trở thành một con hổ mới tại Nam Á?

Bạn đánh giá thế nào về tiềm năng đầu tư vào các thị trường đang phục hồi như Sri Lanka? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới!